plasebo
plasebo

Plasebo, latince kökenli bir kelime olup hoşnut etmek anlamına geliyor. Bizim kullandığımız anlamıyla, hastalığı tedavi edecek herhangi bir etkinliği olmayan maddelerin veya nedensiz girişimlerin, hastaların kendilerini daha iyi hissetmelerine neden olan etkilere verilen isim. Yalancı ilaç olarak bilinse de aslında karşılığı bu kadarla sınırlı değil. Plasebo etkisi, aslında insan vücudunun başlı başına kendi kendini tedavi edebilen bir mekanizma olduğunu, ilaç almanın veya tedaviye yönelik başka bir eylemin ise beynin ağrı kesici sistemini devreye sokucu bir rol oynadığını gözler önüne seriyor. Nasıldı o söz? ‘İlaçla bir hafta, ilaçsız yedi gün’ Günümüzde klinik araştırmalarda ve ilacın piyasaya sürülmeden önceki testleri sırasında gerçek ilaç ve plasebo karşılaştırılması yapılıyor.

Bize acı veren şeyler daha az acılı şeylere göre daha fazla plasebo etkisine sahip. İğnenin ilaçtan daha etkili olması gibi. Veya zor bulduğumuz, çok para verdiğimiz bir ilacın belki de aynı etkiye sahip kolay bulunan ve ucuz bir ilaçtan daha etkili gelmesi gibi.

Yalnızca ilaçlarla, ağrılarla ilgili olmadığını söylemiştik.En basit haliyle; Keloğlan çizgi filminde toptan korktuğu için futbol oynayamayan Keloğlan’a, Bilgecan Dede’nin iksir diyerek su vermesi ve Keloğlan’ın artık toptan korkmayışı da plasebo etkisine bir örnek.

Kendi deneyimlerimden örnek verecek olursam; orta yaşlı kadın bir hastama elektrik stimülasyonu uygulamam gerekti. Cihazın şarjı bitmek üzereydi ama ben 15 dakikaya şarjı yetebilir diye düşündüm.Hastaya cihazı bağlayıp yanından uzaklaştım.Süre dolmuştur diye geri geldiğimde cihazın kapalı olduğunu gördüm.Ne zamandır ekranı kapalı diye sorduğumda hastanın cevabı şu şekilde oldu: ‘Sen takıp gittikten sonra ekran kapandı zaten.Ama sağol kızım elektrik çok iyi geldi benim ağrılarıma.Omuzlarım da ağrıyor.Yarın da omuzlarıma takalım.’ Cihaz açık olmamasına rağmen hastada plasebo etkisi yapmıştı.

Peki bu nasıl oluyor?
Beklenti, sosyal öğrenme inanç sayesinde beyindeki bazı nörokimyasal maddelerin salınımının tetiklendiği düşünülmekle birlikte bu konuyla ilgili araştırmalar hala devam ediyor.

Bazen sevdiğimiz bir koku, bizi rahatlatan bir ses, belki de bir insan da buna benzer etkiler oluşturabilir.Bir şeyin olacağına tüm kalbimizle inanmamız, kendimize telkin vermemiz de son derece önemlidir. Beynimiz sandığımızdan daha karmaşık bir yapıdır. Çoğu zaman neyin nasıl etkileyeceğini bilemeyebiliriz. Ama hangi etkiyle olursa olsun ağrı beyinde oluşan bir şeydir. Ve geçmesi için illa ilaçlara, operasyonlara, çeşitli işlemlere gerek yoktur. Araştırmalara göre kişiler plasebo etkisi olduğunu bilmelerine rağmen ilaç benzeri şekerleri yiyerek iyileşebildiklerini düşünüyorlar. Yani gerçekten ilaç olmadığını bilmeleri etkiyi değiştirmiyor. Bu yüzden ağrınız olduğu zaman hemen kendinizi kısıtlayıp, hareketsiz bırakmak yerine kendinizce çözümler bulmaya çalışın ve buna kendinizi inandırın.

Sağlıklı günler..

2 YORUMLAR

  1. meraba eşim sigara kullanıyor. bırakması için her yolu denedik ama bir türlü başaramadık. hem maddi hemde sağlıksal olarak zor durumda kalıyoruz. çocuklara kötü örnek oluyor. plasebo telkin yöntemini etkin olarak nasıl bir programla eşime uygulayabilirim. şimdiden teşekkür ederim.

    • Merhaba. Benim çevremde ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’ nı arayarak gerekli tedaviyi gören ve sigarayı bırakan insanlar oldu. Eğer denemediyseniz bu yolu denemenizi öneririm. Daha da önemlisi eşinizin gerçekten sigarayı bırakmayı istemesi. Direkt olarak plaseboyla sigara bırakma gibi bir olay yok. Fakat bu bantı kullanırsam veya bu ilaç çok güçlü bir ilaçmış içersem sigarayı bırakacağım şeklinde kendini şartlaması da plasebodur. En kısa zamanda bırakabilmesı ümidiyle.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here